Specjalista ds. BHP – czym się zajmuje i jak wygląda praca w tej branży?

Nie tylko przepisy, kaski i znaki ostrzegawcze

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy pełni wobec pracodawcy funkcję doradczą i kontrolną. Odpowiedzialność za stan BHP w firmie spoczywa na pracodawcy, natomiast specjalista pomaga mu organizować pracę tak, aby ograniczać ryzyko wypadków i chorób zawodowych.

W praktyce oznacza to:

• regularne sprawdzanie warunków pracy,
• wskazywanie nieprawidłowości,
• proponowanie działań naprawczych,
• prowadzenie szkoleń z zakresu BHP.

Specjalista może pracować w:

• zakładzie produkcyjnym,
• magazynie,
• biurze,
• firmie budowlanej,
• placówce medycznej,
• instytucji publicznej.

Każde z tych miejsc wiąże się z innymi zagrożeniami i wymaga odmiennego podejścia.

Zanim dojdzie do niebezpiecznego zdarzenia

Duża część pracy w BHP ma charakter profilaktyczny. Specjalista nie powinien czekać, aż wydarzy się wypadek. Jego zadaniem jest zauważenie ryzyka i zaproponowanie sposobu jego ograniczenia.

Do typowych obowiązków specjalisty BHP należą:

• kontrole i audyty stanowisk pracy – sprawdzanie czy pracownicy stosują właściwe procedury i środki ochrony,
• udział w ocenie ryzyka zawodowego – rozpoznawanie zagrożeń oraz określanie możliwych skutków,
• przygotowywanie instrukcji – opisywanie zasad bezpiecznego wykonywania konkretnych zadań,
• organizowanie szkoleń BHP – przekazywanie pracownikom wiedzy potrzebnej na ich stanowiskach,
• prowadzenie dokumentacji – między innymi rejestrów, analiz, protokołów i zaleceń,
• opiniowanie zmian w firmie – na przykład nowych stanowisk, maszyn albo sposobów organizacji pracy,
• informowanie pracodawcy o zagrożeniach,
• kontrolowanie realizacji zaleceń.

Ocena ryzyka nie powinna być dokumentem przygotowanym tylko po to, aby spełnić formalny obowiązek. Trzeba uwzględnić wszystkie czynności wykonywane przez pracownika, zidentyfikować zagrożenia, oszacować ryzyko i dobrać działania profilaktyczne. Ważnym źródłem informacji są sami pracownicy, ponieważ najlepiej znają codzienne warunki na swoich stanowiskach.

Co robi specjalista BHP, gdy wydarzy się wypadek?

Mimo zastosowanych zabezpieczeń z zakresu BHP, w firmie wciąż może dojść do wypadku. Wtedy potrzebne są szybkie działanie, dokładność i umiejętność zbierania informacji bez formułowania pochopnych ocen.

Specjalista BHP może uczestniczyć w zespole powypadkowym, który ustala okoliczności i przyczyny zdarzenia. Obejmuje to między innymi:

• oględziny miejsca,
• rozmowy z poszkodowanym i świadkami,
• analizę dokumentów.

Celem pracy specjalisty BHP, gdy dojdzie do wypadku przy pracy, nie jest wyłącznie opisanie tego, co się stało. Trzeba również wskazać rozwiązania, które pomogą zapobiec podobnym zdarzeniom w przyszłości.

Specjalista BHP – praca oparta na komunikacji

Praca w BHP może kojarzyć się przede wszystkim z przepisami i formularzami. W rzeczywistości specjalista dużą część dnia spędza na rozmowach. Kontaktuje się z pracownikami, przełożonymi, działem HR, lekarzem medycyny pracy, laboratoriami oraz osobami odpowiedzialnymi za techniczne wyposażenie firmy.

Musi umieć wyjaśnić, dlaczego określona zasada jest potrzebna. Sam zakaz często nie wystarczy, zwłaszcza gdy pracownik nie rozumie zagrożenia. Skuteczny specjalista BHP potrafi też przedstawić kadrze zarządzającej, jakie konsekwencje może mieć ignorowanie problemu i jakie działania należy podjąć.

W tej branży przydają się:

• spostrzegawczość – pozwalająca zauważyć potencjalne zagrożenia,
• dokładność,
• odpowiedzialność,
• umiejętność interpretowania przepisów,
• komunikatywność,
• asertywność,
• zdolność prowadzenia szkoleń,
• analityczne myślenie,
• opanowanie w trudnych sytuacjach,
• dobra organizacja pracy.

Ważna jest również gotowość do poznawania specyfiki różnych stanowisk. Inne zagrożenia występują przy pracy z komputerem, inne w magazynie, a jeszcze inne podczas obsługi maszyn.

Jak zostać specjalistą BHP?

Wymagania zależą od konkretnego stanowiska w służbie BHP. Inspektorem może zostać osoba posiadająca zawód technika bezpieczeństwa i higieny pracy. Formalne stanowisko specjalisty BHP wymaga natomiast wyższego wykształcenia w zakresie BHP oraz co najmniej rocznego stażu w służbie BHP. Za odpowiednie wykształcenie uznaje się ukończenie kierunku lub specjalności związanej z bezpieczeństwem i higieną pracy albo innych studiów wyższych oraz studiów podyplomowych z tego obszaru.

Osoba zastanawiająca się, jak zostać specjalistą BHP, może więc rozważyć:

• studia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy,
• kierunek techniczny, logistyczny lub związany z zarządzaniem, uzupełniony studiami podyplomowymi BHP,
• zdobycie zawodu technika BHP,
• praktykę lub pierwszą pracę na stanowisku inspektora,
• rozwijanie wiedzy z prawa pracy, ergonomii, ochrony przeciwpożarowej i oceny ryzyka.

Studia mogą pomóc zrozumieć zarówno przepisy, jak i sposób funkcjonowania przedsiębiorstw. Uniwersytety WSB Merito stawiają na praktyczne zdobywanie wiedzy, pracę nad rzeczywistymi problemami oraz rozwijanie umiejętności ważnych dla pracodawców. Takie podejście ułatwia przygotowanie się do pracy, w której trzeba łączyć wiedzę formalną z obserwacją i komunikacją.

Specjalista BHP – najczęściej zadawane pytania ⅼ FAQ

Czy specjalista BHP pracuje tylko w zakładach produkcyjnych?

• Specjalista BHP może pracować również w biurach, magazynach, firmach budowlanych, placówkach medycznych, instytucjach publicznych czy przedsiębiorstwach transportowych. Zakres zagrożeń zależy od branży, dlatego specjalista powinien dobrze poznać warunki pracy w konkretnej organizacji. 

Czy praca w BHP wymaga umiejętności prowadzenia szkoleń?

• Szkolenia pracowników są jednym z ważnych elementów tej pracy. Specjalista powinien nie tylko znać przepisy, ale również umieć przekazywać wiedzę w prosty i praktyczny sposób. Przydatne są więc komunikatywność, asertywność oraz swoboda występowania przed grupą.

Jak zostać specjalistą BHP?

• Osoba, która zastanawia się, jak zostać specjalistą BHP, powinna sprawdzić wymagania dotyczące wykształcenia i doświadczenia zawodowego. Jedną z możliwych dróg są studia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy albo studia podyplomowe z tego obszaru. Sprawdź ofertę Uniwersytetów WSB Merito i wybierz program, który pomoże Ci przygotować się do pracy w branży BHP.